Endometrium Kanseri Tedavisi 2026: Moleküler Rehber

Endometrium Kanseri: Hastalığın Tanımı ve Kapsamı

Endometrium kanseri, rahim iç tabakasından köken alan epitelyal kötü huylu tümördür ve dünya genelinde kadınlarda altıncı en sık kanser tipidir. Türkiye’de jinekolojik kanserler içinde birinci sıradadır. En sık 55-65 yaş arasında görülmekle birlikte obezite, metabolik sendrom ve geç menopozun artışı ile birlikte daha genç hastalarda da rastlanır.

Hastalık iki temel patofizyolojik tip altında incelenir: Tip 1 endometrioid (östrojen ilişkili, daha iyi prognoz) ve Tip 2 non-endometrioid (seröz, berrak hücreli, karsinosarkom; daha agresif). Ancak modern sınıflama TCGA temelli moleküler alt tipleri (POLE-ultramutated, MSI-high, copy-number low / NSMP, copy-number high / p53-abn) baz alır ve klinik tedaviyi şekillendirir.

Moleküler Alt Tipleme ve Prognostik Önemi

POLE-ultramutated tümörler son derece yüksek mutasyon yüküne rağmen mükemmel prognoz gösterir; bu hastalarda adjuvan tedavi de-eskalasyonu tartışılmaktadır. MSI-high (MMR-deficient) tümörler immünoterapiye yüksek yanıt verir; pembrolizumab ve dostarlimab bu grupta kombinasyon halinde standart olmuştur.

p53-abnormal tümörler erken evrede bile agresif seyirlidir; bu hastalarda kemo-radyoterapi temelli yoğunlaştırılmış adjuvan tedavi önerilir. NSMP grup ise hormon reseptör pozitif çoğunluk gösterir ve genellikle radyoterapi/brakiterapi temelli adjuvan yaklaşım yeterlidir.

Tanı ve Görüntüleme Süreci

Postmenopozal kanama tanısal değerlendirmenin ana tetikleyicisidir. Transvajinal ultrasonografi, pipelle veya histeroskopik endometrial biyopsi tanıyı koyar. Histopatoloji ile birlikte ER/PR, p53, MMR boyaması; gereken olgularda POLE dizileme yapılır.

Lokal evreleme için pelvik MR (DWI ve dinamik kontrastlı sekanslarla) altın standarttır. Uzak yayılım için toraks/batın BT ve seçilmiş olgularda PET-CT kullanılır. CA-125 seröz histolojide ve ileri evrede takipte değerlidir.

Cerrahi Yönetim ve Sentinel Lenf Nodu Haritalaması

Standart cerrahi; total histerektomi, bilateral salpingo-ooferektomi ve cerrahi evreleme amacıyla SLN haritalamasını içerir. İndoosiyanin yeşili (ICG) ile servikal enjeksiyon, robotik veya laparoskopik kamera altında pelvik ve gerektiğinde paraaortik sentinel nodun saptanmasını sağlar.

FIRES, SENTI-ENDO ve PHENIX çalışmaları SLN’nin sistematik lenfadenektomi kadar duyarlı olduğunu, ancak lenfödem riskini %20-30’dan %5’in altına çektiğini göstermiştir. Yüksek riskli histolojilerde paraaortik bölgeye dek genişletilmiş örnekleme önerilebilir.

Adjuvan Radyoterapi, Brakiterapi ve Kemoterapi Algoritmaları

Risk grubuna göre tedavi planlanır. Düşük risk: gözlem. Orta risk: vajinal brakiterapi (PORTEC-2). Yüksek-orta risk: EBRT ± brakiterapi. Yüksek risk: kemo-radyoterapi (PORTEC-3, GOG-249). Moleküler bilginin entegrasyonu (RAINBO platformu) tedavi kişiselleştirmesini ileri taşır.

Brakiterapi modern uygulamada 3D görüntü kılavuzlu yapılır, vajinal kaf nüksünü %1-2 düzeyine indirir. Kemoterapide karboplatin-paklitaksel rejimi 6 siklus uygulanır; HER2 pozitif seröz tümörlerde trastuzumab eklenir.

İleri Evre ve Nüks Hastalıkta Sistemik Tedavi

İleri evre ve nükste birinci basamak: karboplatin-paklitaksel + dostarlimab (RUBY) veya pembrolizumab (NRG-GY018). Bu rejimler MMR-deficient grupta progresyonsuz sağkalımı belirgin uzatır; MMR-proficient grupta da kazanım sağlar. Tedaviye yanıt sonrası idame immünoterapi standartlaşmıştır.

İkinci basamakta lenvatinib+pembrolizumab (KEYNOTE-775), trastuzumab-deruxtekan (HER2+ olgularda), hormon reseptör pozitif düşük dereceli olgularda aromataz inhibitörleri ve CDK4/6 inhibitör kombinasyonları gündemdedir.

Fertilite Koruyucu Tedavi, Hormonoterapi ve Genetik

Düşük dereceli, miyometriyal invazyonsuz erken evre olgularda LNG-IUD ile birlikte yüksek doz progestin (medroksiprogesteron asetat veya megestrol asetat) fertilite koruyucu tedavi sağlar. Tam yanıt sonrası gebelik planlaması üreme tıbbı ekibi ile koordine edilir.

Aile öyküsü Lynch sendromu işaret ediyorsa onkogenetik danışmanlık ve germline test (MLH1, MSH2, MSH6, PMS2, EPCAM) zorunludur. Lynch taşıyıcılarında profilaktik histerektomi+BSO çocuk isteminin tamamlanmasının ardından önerilir.

Multidisipliner Bakım, Takip ve Yaşam Kalitesi

Tedavi sonrası ilk 2 yıl 3 ayda bir, sonraki 3 yıl 6 ayda bir, 5. yıldan sonra yıllık takip önerilir. Pelvik muayene, vajinal kaf sitolojisi ve gerektiğinde görüntüleme yapılır. Hormon replasman tedavisi (HRT), bireysel risk değerlendirmesi sonrası belirli durumlarda güvenli kullanılabilir.

Yan etki yönetimi; lenfödem terapisi, vajinal sağlık desteği, psikoonkoloji ve fiziksel rehabilitasyonu kapsar. Bütüncül bakım programları sağkalımı ve yaşam kalitesini birlikte iyileştirir.

Onkolojirehberi.com.tr Yaklaşımı

Endometrium kanseri yönetiminde standart tedavi protokollerini, güncel moleküler kılavuzları ve hasta odaklı kararları bir araya getiriyoruz. Bilgi içerikleri; jinekolojik onkoloji, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi akademik kaynakları temel alınarak hekim onaylı şekilde hazırlanır.

İkinci görüş, klinik karar ortaklığı ve hastaya özgü tedavi planı için onkolojirehberi.com.tr içeriklerinden yararlanabilir; klinik düzeyde uzman ekiplere ise klinikuzmani.com.tr platformu üzerinden ulaşabilirsiniz.

Onkolojirehberi.com.tr bilgi içerikleri; jinekolojik onkoloji, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi alanlarında güncel ulusal ve uluslararası kılavuzlar (NCCN 2026, ESMO 2026, ESGO/ESTRO/ESP) çerçevesinde hekim onaylı şekilde derlenir. Hasta odaklı yaklaşım; tanı doğruluğu, moleküler profil, multidisipliner konsey kararı, hasta tercihleri ve yaşam kalitesini birlikte ele alır. Bireyselleştirilmiş tedavi planı, ikinci görüş ve klinik araştırma fırsatlarının değerlendirilmesi, modern onkolojinin temel ilkelerindendir.

İlgili Tedavi ve Tanı Yöntemleri

Ek Klinik Kaynaklar

Hastalığın multidisipliner yönetimi, ikinci görüş ve hekim seçimi konusunda kapsamlı rehberlik için klinikuzmani.com.tr üzerinden uzman kliniklere ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Endometrium kanserinde moleküler alt tipleme şart mı?

Evet. Modern kılavuzlar (ESGO/ESTRO/ESP, NCCN 2026) MMR ve p53 boyamasını standart, POLE testini ise mümkün olduğunca önermektedir; tedavi bu bilgilere göre kişiselleştirilir.

Pembrolizumab veya dostarlimab tüm hastalara verilebilir mi?

Hayır. İleri evre/nüks ya da yüksek riskli olgularda kemoterapi ile kombine kullanılır. MMR-deficient olgularda etkinlik daha yüksektir.

Brakiterapi ağrılı mıdır?

Modern aplikatörler ve lokal/sedasyon altında uygulama ile tolerans yüksektir; çoğu hasta günübirlik tedaviyi sorunsuz tamamlar.

Postmenopozda hormon tedavisi alabilir miyim?

Düşük riskli olgularda jinekoloji onkoloğu onayı ile kullanılabilir; yüksek riskli/p53-anormal olgularda önerilmez.

Erken evrede sağkalım oranı nedir?

Evre I endometrioid kanserde 5 yıllık sağkalım %90-95’in üzerindedir.

Endometrium Kanseri Tedavisi