Yumurtalık Kanseri Tedavisi 2026 Kılavuzu

Yumurtalık Kanseri: Genel Bakış ve Önemi

Yumurtalık (over) kanseri, jinekolojik kanserlere bağlı ölümlerin başlıca nedenidir. Hastalığın belirtilerinin geç ortaya çıkması ve etkin tarama yönteminin bulunmaması nedeniyle olguların %70’i ileri evrede tanı alır. Yıllık dünya genelinde 300.000’in üzerinde yeni vaka bildirilmektedir.

Histolojik olarak en sık görülen alt tip yüksek dereceli seröz over kanseridir (HGSOC) ve sıklıkla TP53 mutasyonu, BRCA1/2 anomalileri ve homolog rekombinasyon eksikliği (HRD) ile birliktedir. Diğer alt tipler arasında endometrioid, berrak hücreli, müsinöz ve düşük dereceli seröz karsinom yer alır; her biri farklı moleküler yapı ve tedavi gerektirir.

Risk Faktörleri ve Genetik Yatkınlık

BRCA1 mutasyonu taşıyıcılarında yaşam boyu over kanseri riski %40-45, BRCA2’de %15-20’dir. Lynch sendromu, RAD51C, RAD51D, BRIP1, PALB2 mutasyonları da yatkınlığı artırır. Tüm yeni tanı epitelyal over kanseri hastalarına germline ve somatik test (BRCA + HRD) önerilir.

Aile öyküsü güçlü olan kadınlarda profilaktik bilateral salpingo-ooferektomi (rrSO), doğurganlık tamamlandıktan sonra önerilir ve over kanseri riskini %80-90 oranında azaltır.

Belirtiler ve Tanı Süreci

Karın şişliği, erken doyma, pelvik baskı, idrar sıklığında değişiklik gibi belirsiz semptomlar haftalarca süren sebatlı şikayetler halinde ortaya çıkar. Asit, palpabl pelvik kitle ve omentum kek görünümü ileri evreyi düşündürür.

Tanıda transvajinal ultrasonografi, IOTA-ADNEX modeli, pelvik MR, toraks-batın BT ve CA-125 ile HE4 (ROMA skoru) kullanılır. PET-CT ileri evrede sitoredüktif cerrahi planlamasında değerlidir. Kesin tanı patoloji ile konur; ideal olarak optimal sitoredüksiyon planlanan hastalarda primer cerrahi sırasında alınan örnekle doğrulanır.

Evreleme: FIGO 2014 ve Klinik Anlamı

Evre I tümör overlere sınırlı, evre II pelvise yayılmış, evre III peritoneal yayılım ve/veya retroperitoneal lenf nodu tutulumu, evre IV uzak metastaz (plevra, parankim, ekstraabdominal). Evrelemenin doğru yapılması adjuvan tedavi kararını belirler.

Sitoredüktif cerrahi sırasında her abdominal alanın değerlendirilmesi, omentektomi, peritoneal biyopsiler, gerektiğinde diyafragmatik peritonektomi, splenektomi, barsak rezeksiyonu uygulanır. R0 rezeksiyon hedeftir; rezidü hastalık her milimetresi sağkalımı doğrudan etkiler.

Cerrahi Tedavi: Primer ve Aralıklı Sitoredüksiyon

İleri evre HGSOC tedavisinde iki temel cerrahi yaklaşım vardır: primer sitoredüktif cerrahi (PDS) ve neoadjuvan kemoterapi sonrası aralıklı sitoredüksiyon (IDS). PDS için cerrahi morbidite tolere edilebiliyor ve R0 elde edilebilecekse tercih edilir; aksi durumda 3 kür neoadjuvan kemoterapi ardından IDS önerilir.

HIPEC (Hipertermik intraperitoneal kemoterapi) seçilmiş IDS olgularında genel sağkalımı artırır (van Driel çalışması). PARP inhibitörlerinin idamesi ile birlikte modern cerrahi sonuçlar belirgin biçimde iyileşmiştir.

Sistemik Tedavi: Kemoterapi, Bevacizumab, PARP İnhibitörleri

Standart birinci basamak kemoterapi karboplatin-paklitakseldir. Yüksek riskli evre III-IV olgularda bevacizumab eklenmesi (GOG-218, ICON7) progresyonsuz sağkalımı artırır. PARP inhibitörleri (olaparib, niraparib, rukaparib) BRCA mutant ve HRD pozitif hastalarda idame tedavi olarak kullanıldığında sağkalımı dramatik biçimde uzatır (SOLO-1, PAOLA-1, PRIMA).

Platin dirençli nüks olgularda non-platinum monoterapiler, antikor-ilaç konjugatları (mirvetuksimab soravtansin folat reseptör alfa için), ve seçilmiş olgularda immünoterapi araştırma temelinde kullanılır.

Düşük Dereceli Seröz, Berrak Hücreli ve Müsinöz Tümörlerde Yaklaşım

Düşük dereceli seröz over kanseri (LGSOC) yavaş seyirli, hormon reseptör pozitif tümörlerdir; MEK inhibitörleri (trametinib) ve hormonoterapi belirgin yarar sağlar. Berrak hücreli karsinomlar endometriozis ile ilişkilidir ve ARID1A mutasyonu sıktır; immün kontrol noktası inhibitörlerine yanıt potansiyeli vardır. Müsinöz karsinomlar gastrointestinal benzeri histoloji gösterir; FOLFOX gibi GI rejimleri kullanılabilir.

Nadir alt tipler için referans patolojik değerlendirme ve moleküler profil analizi yapılmalıdır.

Yan Etki Yönetimi, Lenfödem ve Yaşam Kalitesi

Cerrahi sonrası ileus, ince barsak obstrüksiyonu, lenfödem ve menopozal semptomlar yönetilmelidir. Genç hastalarda erken cerrahi menopoz, hormon replasman tedavisi gerektirebilir; BRCA taşıyıcılarında risk-benefit dengesi titizlikle değerlendirilir.

Onkoloji diyetisyenliği, psikoonkoloji ve fizyoterapi destekleri yaşam kalitesini artırır. Asit yönetimi, paliyatif drenaj ve intraperitoneal port kullanımı ileri olgularda gündeme gelir.

Multidisipliner Yaklaşım ve Doğru Merkez Seçimi

Over kanseri tedavisinde merkez deneyimi sağkalımla doğrudan ilişkilidir. Yüksek hacimli merkezlerde R0 oranı, PARP inhibitörü uygunluğu ve klinik araştırmalara katılım fırsatı daha yüksektir. Multidisipliner tümör konseyi olmadan tedavi kararı verilmemelidir.

Onkolojirehberi.com.tr; over kanseri yönetiminde güncel kılavuzlar (ESMO, NCCN, ESGO) çerçevesinde bağımsız bilgi sunar. Klinik düzeyde uzman ekiplere erişim için klinikuzmani.com.tr platformundan yararlanabilirsiniz.

Onkolojirehberi.com.tr bilgi içerikleri; jinekolojik onkoloji, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi alanlarında güncel ulusal ve uluslararası kılavuzlar (NCCN 2026, ESMO 2026, ESGO/ESTRO/ESP) çerçevesinde hekim onaylı şekilde derlenir. Hasta odaklı yaklaşım; tanı doğruluğu, moleküler profil, multidisipliner konsey kararı, hasta tercihleri ve yaşam kalitesini birlikte ele alır. Bireyselleştirilmiş tedavi planı, ikinci görüş ve klinik araştırma fırsatlarının değerlendirilmesi, modern onkolojinin temel ilkelerindendir.

İlgili Tedavi ve Tanı Yöntemleri

Ek Klinik Kaynaklar

Hastalığın multidisipliner yönetimi, ikinci görüş ve hekim seçimi konusunda kapsamlı rehberlik için klinikuzmani.com.tr üzerinden uzman kliniklere ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

CA-125 yüksekliği her zaman over kanseri midir?

Hayır; endometriozis, mensturasyon, peritonit gibi pek çok durumda yükselebilir. Ultrasonografi ve klinik değerlendirme şarttır.

PARP inhibitörü kimlere verilir?

BRCA1/2 mutant ve HRD pozitif yeni tanı veya platine duyarlı nüks hastalarda idame tedavi olarak verilir.

Yumurtalık kanserinde tarama programı var mı?

Genel popülasyon için etkin bir tarama yöntemi yoktur; ancak yüksek riskli BRCA/HRD taşıyıcılarında transvajinal USG ve CA-125 izlemi yapılır.

Neoadjuvan kemoterapi mi, doğrudan cerrahi mi?

R0 rezeksiyon mümkünse ve hastanın performansı uygunsa PDS tercih edilir; aksi durumda 3 kür neoadjuvan kemoterapi sonrası IDS önerilir.

BRCA mutasyonu varsa profilaktik cerrahi şart mı?

Çocuk isteği tamamlandıktan sonra rrSO önerilir; over kanseri riskini büyük ölçüde azaltır ve meme kanseri riskine de katkı sağlar.

Yumurtalık Kanseri Tedavisi